Ana Sayfa MEB 8 Nisan 2018 39 Görüntüleme

Okullarda boş geçen dersler nasıl doldurulur?

Okullarda boş geçen dersler nasıl doldurulur?

Dersine branş öğretmeni giren sınıf öğretmenini, nöbetçi
öğretmeni ve aday öğretmeni boş geçen dersleri doldurmaya
zorlamak yasal ve
hukuki değildir. Ayrıca bu durum Anayasa’mızın 18. maddesinde yer alan “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz.
Angarya yasaktır.”
hükümlerine de aykırılık teşkil edecektir.

Boş geçen derslere pedagojik açıdan o dersin branş öğretmenin girmesi gerekmektedir. Bu da boş
geçen derslere telafi programı hazırlamakla mümkün olacaktır. Boş geçen dersler
sorunu en kısa sürede ve pedagojik açıdan çözmenin pratik yolu ise boş geçen derslere
okuldaki tüm öğretmen ve idarecilerin ücret onayları ful alınarak ders ve ek
ders saatlerini dolduramayan uygun branş ve durumdaki yönetici ve öğretmenin o derse girmesi ve dersi işlemesi karşılında ek ders ücreti ödenmesi ile çözümlenecektir.

OKUL YÖNETİCİLERİ VE BOŞ GEÇEN DERSLER

12.03.1964 tarih ve 11654 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 439 Sayılı Milli Eğitim Bakanlığına
Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin
Haftalık Ders Saatleri İle Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun ile öğretmenlerin
çalışma saatleri düzenlenmiş ve kanunun açıklaması olan 16.12.2006 tarih ve
26378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve
Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın “Aylık
karşılığı ders görevi”
başlıklı 5. maddesi ve “Ek ders görevi”
başlıklı 6. maddesi ve diğer maddeler ile girilecek dersler belirlenmiştir

Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın “Aylık karşılığı ders görevi” başlıklı 5. maddesinde “(1) Kapsama dahil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli;

a) Örgün ve yaygın eğitim kurumlarının müdür, müdür başyardımcısı
ve müdür yardımcıları haftada 6 saat,

b) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri haftada 18 saat,

c) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri haftada
15 saat,

ç) Atölye ve laboratuvar öğretmenleri haftada 20 saat,

ders okutmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük öncelikle
alanlarında, alanlarında ders bulunmayanlara ise ihtiyaç halinde ve istekleri
üzerine alanları dışında ders görevi verilmek suretiyle yerine getirilir.”
hükümleri
bulunmaktadır.

Bu hükümlerde yönetici ve öğretmenlerin alanlarında alabilecekleri aylık karşılığı ders
sayıları ve alanlarında aylık karşılığı ders görevi verilemeyen veya kısmen
verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da aylık
karşılığı ders verilebileceği belirtilmiştir.

Yine; Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın “Ek ders
görevi”
başlıklı 6. maddesindeki; “(1)
Kapsama dahil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olup, aylık karşılığı
ders görevini tamamlayan;

a) Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarına
haftada 6 saate,

b) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6
saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate,

c) Atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati
zorunlu olmak üzere haftada 24 saate,

kadar alanlarında, alanlarında ek ders görevi
verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine
alanları dışında da ek ders görevi verilebilir.”
hükümleri
bulunmaktadır.

Ayrıca; Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın “Ders niteliğinde yönetim görevi”
başlıklı 10. maddesindeki; “(1) İlgili
mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama,
yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden;

a) (Mülga: 10/01/2012 tarihli ve 28169 sayılı R.G.
Yayımlanan BKK ile)

b) (Mülga: 10/01/2012 tarihli ve 28169 sayılı R.G.
Yayımlanan BKK ile)

c) Azınlık okullarında görevli olanlar dahil her derece
ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarından;

1) Tam gün tam sene eğitim yapılan okul ve kurum müdür
ve müdür başyardımcılarının, bu eğitimin fiilen yapıldığı süre ile sınırlı
olmak üzere, haftada 30 saati,

2) Yatılı ve pansiyonlu okulların müdür ve müdür
başyardımcılarının haftada 30 saati,

3) Her türdeki Anadolu liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri, kız ve erkek
teknik öğretim, ticaret turizm okul ve kurumları, özel eğitim okul ve kurumları
ile okul öncesi eğitim kurumları müdür ve müdür başyardımcılarının haftada 25
saati,

4) Diğer örgün ve yaygın eğitim kurumları ile azınlık
okullarının müdür ve müdür başyardımcılarının haftada 20 saati,

5) Yatılı ve pansiyonlu okulların pansiyondan sorumlu
müdür yardımcısının haftada 28 saati ve bu okulların diğer müdür
yardımcılarının ise haftada 22 saati,

6) Her türdeki anadolu
liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri, kız ve erkek
teknik öğretim, ticaret turizm okul ve kurumları, özel eğitim okul ve kurumları
ile okul öncesi eğitim kurumları müdür yardımcılarının haftada 20 saati,

7) Diğer örgün ve yaygın eğitim kurumları ile azınlık
okulları müdür yardımcılarının haftada 18 saati,

ç) Müdür yetkili öğretmenlerin yarıyıl ve yaz
tatillerinde haftada 12 saati, ders yılı içerisinde ise haftada 3 saati,

d) Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim
kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saati,

e) Rehberlik ve araştırma merkezleri ile özel eğitim
okul ve kurumlarında gezerek özel eğitim görevi ve grup gözetimi ve eğitimi
görevi verilen engelliler sınıf öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 15
saati,

f) Olgunlaşma enstitülerinin öğrenci bulunmayan
“Araştırma”, “Tanıtım ve Pazarlama” ve “Tasarım” bölümlerinde görevli
öğretmenlerin ders yılı süresince haftada 15 saati, ders niteliğinde yönetim
görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenir.

(2) Bu madde kapsamında ek ders ücretinden yararlandırılanlardan durumları birden fazla özelliğe uyanlara yapılacak aynı nitelikteki ödemede, sadece miktarı fazla olan dikkate alınır.” hükümlerince görev
yapmaktadırlar.

Ayrıca; 25 Ağustos 2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme metninin İkinci Bölümünde yer alan “Eğitim, Öğretim Ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu
Sözleşme”
başlıklı kısmındaki “Örgün ve yaygın eğitim
kuramlarının müdür ve müdür başyardımcılarının aylık karşılığı ders görevi”

başlıklı 10. maddesindeki; “(1)5/3/1964 tarihli ve 439 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile
2006/11350 sayılı Kararın 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer
alan “6 saat” ibaresi; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın
eğitim kurumlarında müdür ve müdür başyardımcısı olarak görev yapanlar için
“2 saatten az olmamak üzere 6 saate kadar” şeklinde uygulanır.
hükümler
nedeniyle müdür ve müdür başyardımcısı olarak görev yapanlar 2 saat aylık
karşılığı derse girebilmektedirler.

Bu hükümlerde yönetici ve öğretmenlerin alanlarında alabilecekleri ek ders sayıları ve
alanlarında ek ders görevi verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç
halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da ek ders verilebileceği
belirtilmiştir.

Bu hükümler ışığında; kapsama dahil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli müdür,
müdür başyardımcısı ve müdür yardımcıları görev yaptıkları eğitim kurumlarının
özelliği itibarıyla uygulanması kaçınılmaz olan bazı istisnalar dışında
aylıkları karşılığında müdür ve müdür
başyardımcıları 2 saatten az olmamak üzere 6 saate kadar, müdür yardımcıları
haftada
6 saat ders okutmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük öncelikle alanlarında,
alanlarında ders bulunmayanlar ise ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine
alanları dışında ders görevi verilmek suretiyle yerine getirilecektir.

Milli Eğitim Bakanlığının 27.02.2007 tarihli ve 11707 sayılı 2007/19 nolu genelgesinin 2. maddesindeki
açıklamalara göre; Ders bütünlüğü de dikkate alınarak örgün ve yaygın eğitim
kurumları müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarına haftada 6 saat
aylık karşılığı ders görevi verilecek, aylık karşılığı ders görevini dolduran
yöneticilere 6 saate kadar da ek ders ücreti karşılığı ders görevi
verilebilecektir. Görev yaptıkları kurumların özelliği nedeniyle derse
girmeleri mümkün olmayan yöneticiler bu kapsam dışında değerlendirilecektir.
Ayrıca, kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda yeterli ders sayısı olmaması
gibi nedenlerle aylık karşılığı ders görevini dolduramayan yöneticiler, aylık
karşılığı ders görevlerini doldurmaları amacıyla bir başka eğitim kurumunda görevlendirilmeyecektir.

Açıklamalarda; Eğitim-öğretimin bütünlük içerisinde
sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesi için yöneticilere aylık karşılığı ders
görevi verilmesinde ders bütünlüğünün mutlaka korunması gerektiği “ders
bütünlüğü de dikkate alınarak”
ifadesiyle vurgulanmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 09.10.2009 tarih ve 82019 sayılı “Yöneticilerin aylık karşılığı ders görevleri” konulu yazılarındaki; “İlköğretim okullarında görevli olup
alanı “sınıf öğretmenliği” olan yöneticiler, aylık karşılığı ders görevlerini
bu okullarda herhangi bir nedenle boş geçen dersleri okutmak suretiyle yerine
getireceklerdir. Bu şekilde girebilecekleri ders bulunmaması durumunda ise
aylık karşılığı ders görevlerini yerine getirmek üzere sınıf öğretmeni bulunan
1-5’inci sınıflarda derse girmelerine gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan bu yöneticilerden aylık karşılığı ve ek ders ücreti karşılığı ders görevlerini
alanları dışındaki dersleri okutmak suretiyle yerine getirmek isteyenlerin, bu
alanlarda ders görevi alabilmeleri mümkün olabilecektir.”
açıklamalarına,

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün
14.04.2009 tarih ve 36276 sayılı Kayseri
Valiliğinehitaben yazılmış görüş yazılarındaki;
“Bu çerçevede söz konusu yöneticilerin
aylık karşılığı ders görevlerini, bu okulların 6- 8’inci sınıflarında ve/veya
1-5’inci sınıfların herhangi bir nedenle boş geçen derslerini dokutmak
suretiyle yerine getirmeleri bu anlamda girebilecekleri ders bulunmaması
durumunda ise aylık karşılığı ders görevini yerine getirmek üzere öğretmeni
olan 1-5’inci sınıflarda derse girmelerine gerek bulunmadığı
değerlendirilmektedir.”
açıklamalarına,

İstinaden İlköğretim okullarında görevli olup alanı “sınıf
öğretmenliği”
olan yöneticiler, alanları dışında olsa bile boş geçen
derslerden müdür ve müdür
başyardımcıları 2 saatten az olmamak üzere 6 saate kadar, müdür yardımcıları
haftada
6 maaş karşılığı, 6 saatini de ek ders ücreti karşılığı yerine getirebilirler.

Bu duruma göre okullarda boş geçen derslere; müdür, müdür
başyardımcısı ve müdür yardımcıları gireceklerdir.

Bu görüş yazıları ışığında;

1- İlköğretim okullarında görevli olup alanı “sınıf
öğretmenliği”
olan yöneticiler, aylık karşılığı ders görevlerini bu
okullarda herhangi bir nedenle boş geçen dersleri okutmak suretiyle
yerine getireceklerdir.

2- İlköğretim okullarında görevli olup alanı “sınıf
öğretmenliği” olan yöneticiler Aylık karşılığı ders görevlerini doldurmak için
bu okullarda herhangi bir nedenle boş geçen ders bulunmaması durumunda
aylık karşılığı ders görevlerini yerine getirmek üzere sınıf öğretmeni
bulunan 1-5’inci sınıflarda derse girmeyeceklerdir.

3- İlköğretim okullarında görevli olup alanı “sınıf
öğretmenliği” olan yöneticiler aylık karşılığı ve ek ders ücreti karşılığı ders
görevlerini alanları dışındaki dersleri okutmak suretiyle yerine getirmek
isteyenlerin, bu alanlarda ders görevi alabilecektir. (kendi isteği halinde
6 saat aylık karşılığı ders alabilecektir)

4- Okul öncesi
eğitim kurumları gibi ders bütünlüğünün söz konusu olduğu eğitim
kurumlarında görev yapan yöneticilerle ilgili uygulamanın da aynı paralelde
yürütülecektir.

5- İlköğretim okulları ve Milli Eğitim Bakanlığa bağlı
diğer eğitim kurumlarında görev yapmakta olan yöneticilerden, görev yaptıkları
eğitim kurumlarının özelliğine göre ders bütünlüğü bozulmaksızın alanlarında
ders görevi almaları mümkün olanlara mutlaka aylık karşılığı ders görevi
verilecektir.

6- İlköğretim okulları ve Milli Eğitim Bakanlığa bağlı
diğer eğitim kurumlarında görev yapmakta olan yöneticilere aylıkları
karşılığında verilecek ders görevlerinde Talim ve Terbiye Kurulu’nun o tarihte
yürürlükte olan ilgili kararları belirleyici olacak ve dersler, ders bütünlüğü
de dikkate alınarak, yöneticiler için öngörülen haftada 6 saat aylık karşılığı
ders görevi saati dolana kadar emsali alan öğretmenleri ile aynı sayıda
verilecektir.

BRANŞ DERSİNE GİRİLEN SINIF ÖĞRETMENİ VE BOŞ GEÇEN DERSLER

Bilindiği üzere Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları
Yönetmeliğinin “Öğretmen” başlıklı 43. maddesi; “3) İlkokullarda
bütün derslerin sınıf öğretmenlerince okutulması esastır. Ancak Yabancı Dil ile
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri okulun kadrolu alan öğretmenlerince
okutulur. Okulda kadrolu alan öğretmeni bulunmaması durumunda; bu dersler aynı
eğitim bölgesinde, yoksa diğer eğitim bölgelerindeki kadrolu alan
öğretmenlerince okutulur. İhtiyacın kadrolu alan öğretmenlerince karşılanamaması
durumunda, bu dersleri okutmak üzere, mezun olduğu yükseköğretim programı
itibarıyla atamaya ana olan alana öğretmen olarak atanabilme şartlarını
taşıyanlar ek ders karşılığı görevlendirilebilir. Bu şekilde de ihtiyacın
karşılanamaması durumunda bu dersler yükseköğrenimlerini söz konusu alanlarda
yapan sınıf öğretmenleri veya sınıf öğretmeni olup bu alanda hizmet içi eğitim
sertifikası almış öğretmenler tarafından ders değişimi yolu ile de
okutulabilir. Bunun da mümkün olmadığı durumlarda bu dersler sınıf öğretmenince
okutulur.

(4) İlkokullarda Yabancı Dil ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri, alan öğretmenlerince
okutulduğunda sınıf öğretmenleri bu ders saatlerinde yönetimce verilen eğitim
ve öğretim görevlerini yapar.”
fıkralarınca derslere branş
öğretmenlerinin girmesi ile sınıf öğretmenlerinin boş geçen bu ders saatlerinde
yönetimce verilen eğitim ve öğretim
görevlerini yapması sağlanmıştır.

Bu öğretmenlerimiz dersi boş geçen öğretmenlerin dersine girdirilemez.

ADAY ÖĞRETMEN VE BOŞ GEÇEN DERSLER

Mili Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 26.04.2016 tarih ve
4687266 sayılı görüş yazısı
yayınlamıştır.

Bu görüş yazısının 5. maddesinde; “5. Aday öğretmenler hiçbir şekilde raporlu öğretmenlerin yerine veya
başka herhangi bir nedenle öğretmeni olmayan bir sınıfta tek başına derse
girmeyecektir.”
açıklamaları bulunmaktadır.

Dolayısıyla aday öğretmenlerimiz dersi boş geçen öğretmenlerin dersine girdirilemez.

NÖBETÇİ ÖĞRETMEN VE BOŞ GEÇEN DERSLER

12.04.2000 tarih ve 479 Milli Eğitim Bakanlığı Nöbet Hizmetleri Özel TalimatınınNöbetçi
Öğretmenin Görevleri”
başlıklı bölümü 10. maddesinde; “10- Dersi olmadığı durumlarda öğretmeni
bulunmayan sınıflarla yakından ilgilenmek.”
hükümleri bulunmaktadır.

Bu hükümlere göre; öğretmeni bulunmayan sınıflarla yakından ilgilenmek
görevi nöbetçi öğretmene aittir. Bu durum nöbetçi öğretmenin boş derse gireceği
anlamına gelmemektedir.

İLKÖĞRETİM KURUMLARINDA ÖĞRETMENLERİN NÖBET GÖREVİ

26.07.2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi
Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Müdür yardımcısı ve öğretmenlerin nöbet görevi “
başlıklı 44. maddesinde yer almaktadır.

İşte ilgili madde;

“Müdür yardımcısı ve öğretmenlerin nöbet görevi

MADDE 44 – (1)Müdür yardımcıları, okulda kendilerine verilen nöbet görevini yerine getirir,
nöbetçi öğretmen ve öğrencileri izler, nöbet raporlarını inceler, varsa
sorunları müdür başyardımcısına veya müdüre bildirir.

(2) Bağımsız anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri kendi devrelerinde ve
etkinlik saatleri dışındaki zamanlarda nöbet tutarlar.

(3) Müdür yardımcısı ve öğretmen sayısı yeterli olmayan okullarda müdür yardımcısı ve
öğretmenlere haftada birden fazla nöbet görevi verilir. Öğretmen sayısı iki ve
daha az olan uygulama sınıflarında bölüm şefi de nöbet tutar.

(4) İlköğretim kurumlarında; okulun bina ve tesisleri ile öğrenci mevcudu, yatılı, gündüzlü,
normal veya ikili eğitim yapma gibi durumları göz önünde bulundurularak okul
müdürlüğünce düzenlenen nöbet çizelgesine göre öğretmenler, normal eğitim yapan
okullarda gün süresince, ikili öğretim yapan okullarda ise kendi devresinde
nöbet tutarlar.

(5) Öğretmen, birden fazla okulda ders okutuyorsa aylığını aldığı okulda, aylık aldığı okulda
dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet tutar.

(6) Okuldakiöğretmen sayısının yeterli olması durumunda, bayanlarda 20, erkeklerde 25
hizmet yılını dolduran öğretmenlere nöbet görevi verilmez. Ancak ihtiyaç
duyulması halinde bu öğretmenlere de nöbet görevi verilebilir.

(7) Hamile öğretmenlere, doğuma üç ay kala ve doğumdan itibaren bir sene süre ile nöbet görevi verilmez.

(8) Nöbet görevi, ilk ders başlamadan 30 dakika önce başlar, son ders bitiminden 30 dakika sonra
sona erer. Ancak bu süre, okulun özelliğine göre öğretmenler kurulu kararıyla
15 dakikadan az olmamak kaydıyla kısaltılabilir.

(9) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında, derse özürsüz olarak gelmeyen
öğretmen gibi işlem yapılır.

(10) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülerek okul yönetimince
nöbetçi öğretmen görev talimatnamesi hazırlanır. Bu talimatname, öğretmenlere
yazılı olarak duyurulur.

(11) Engelli çocuğu bulunan öğretmenlerin nöbetlerinin belirlenmesinde tercihlerine öncelik
verilerek düzenleme yapılır.”

Bu mevzuat hükümlerine göre; nöbetçi öğretmenlerin
boş geçen dersleri doldurma görevi bulunmamaktadır.

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA ÖĞRETMENLERİN NÖBET GÖREVİ

07.09.2013 tarihli ve28758 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin “Öğretmenlerin görevleri ve sorumlulukları” başlıklı 86. maddesindeki; “(4) (4) Okulun her türlü eğitim ve öğretim çalışmalarında görev alan öğretmenlerin görev ve
sorumlulukları şunlardır: ö) Okul yönetimince belirlenip kendisine verilen
nöbet görevini yerine getirir.”
hükümlerine göre “Öğretmenlere nöbet görevi
verilmesinin esasları”
başlıklı 91. maddesinde yer
almaktadır.

İşte ilgili madde;

“Öğretmenlere nöbet görevi verilmesinin esasları

MADDE 91- (1)Öğretmenler, nöbet görevini nöbet çizelgesine göre yerine getirirler.

(2) Nöbetlerde aşağıdaki esaslara uyulur:

a) Öğretmenlere,dersinin en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir.

b) Birden fazla okulda ders görevi bulunan öğretmenlere kadrosunun bulunduğu okulda, kadrosunun
bulunduğu okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet görevi verilir.

c) Nöbet görevi,ilk dersten 15 dakika önce başlar, son ders bitiminden 15 dakika sonra biter.
İkili öğretimin yapıldığı okullarda öğretmenler, tek devrede nöbet tutarlar.
(Ek cümle:RG-16/9/2017-30182) Taşımalı eğitim kapsamında eğitim veren okullarda
bu süre öğretmenler kurulu kararıyla 30 dakikaya kadar çıkarılabilir.

ç)(Değişik:RG-16/9/2017-30182) Bayan öğretmenlere, doğumuna on iki hafta kala ve
doğumdan sonra bir sene nöbet görevi verilmez.

d) (Değişik:RG-28/10/2016-29871) İstekleri
halinde hizmet yılı 20 yıldan fazla olan kadın öğretmenler, 25 yıldan fazla
olan erkek öğretmenler nöbet görevinden muaf tutulabilirler. Ancak bu
kapsamdaki öğretmen sayısının fazla olması nedeniyle nöbet görevinin aksaması
durumunda bu öğretmenlere de nöbet görevi verilir.

e) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülür ve okul yönetimince
öğretmenlere yazılı olarak duyurulur.

f) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında derse özürsüz olarak gelmeyen
öğretmen gibi işlem yapılır.

g)(Ek:RG-28/10/2016-29871) Engelli öğretmenler ile engelli çocuğu bulunan
öğretmenlerin nöbetlerinin belirlenmesinde gün ve saat tercihlerine öncelik
verilerek düzenleme yapılır.

ğ)(Ek:RG-28/10/2016-29871) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Özel eğitim sınıflarında
görev yapan özel eğitim öğretmenleri nöbet görevinden muaf tutulur.

h) (Ek:RG-16/9/2017-30182) Nöbetçi öğretmen
çeşitli nedenlerden dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzenini ve
öğrencilerinin etüt çalışması yapmalarını sağlar…”

Bu mevzuat hükümlerine göre; nöbetçi öğretmenlerin
boş geçen dersleri doldurma görevi bulunmamakta sadece çeşitli nedenlerden
dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzenini ve öğrencilerinin etüt çalışması
yapmalarını sağlama görevi bulunmaktadır.

BOŞ GEÇEN DERSLERİN ZATEN TELAFİ EDİLMESİ
ZORUNLULUĞU BULUNMAKTADIR.

Şöyle ki;

26.07.2014 Tarihli ve 29072 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul
Öncesi Eğitim Ve İlköğretim Kurumları
Yönetmeliğinin
“Telafi eğitimi ve yetiştirme programı” başlıklı 33. maddesindeki; “(1)
İlköğretim kurumlarında; eğitim ve öğretimi aksatacak nitelikte olağanüstü
durum, sel, deprem, hastalık, elverişsiz hava şartları gibi nedenlerle il veya
ilçe hıfzıssıhha kurulunun kararı ile gerekli gördüğü ve mahalli mülki idare
amirinin onayladığı durumlarda okullarda eğitim ve öğretime ara verilir. Bu
gibi durumlarda öğrencilerin derslerinde eksik kalan konularda telafisi için
okul yönetimleri ve il/ilçe milli eğitim müdürlüklerince gerekli önlemler
alınır.

(2) (Değişik:RG-16/6/2016-29744) İlköğretim kurumlarında, eğitim ve öğretim yılı içinde çeşitli nedenlerle boş geçen dersler ile ihtiyaç olması halinde mevsimlik tarım işçileri, göçer ve yarı
göçer ailelerin çocukları ve ilkokullarda bazı derslerden yetersizliği görülen
öğrenciler için yetiştirme kursu veya programları uygulanır.

a) Yetiştirme programlarında görevlendirilecek
öğretmenler, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerince belirlenir.

b) Boş geçen dersler için bir dersin yetiştirme
programı süresi, o dersin boş geçen ders saati toplamının yarısından az olamaz.

(3) (Ek:RG-31/1/2018-30318) Ortaokul ve imam hatip ortaokullarında talep eden öğrenciler için ilgili mevzuatta belirtilen koşullar dikkate alınarak destekleme ve yetiştirme kursu açılabilir. Bu kurslarla ilgili
usul ve esaslar Yönerge ile belirlenir.”
hükümlerine göre,

07.09.2013 Tarihli ve28758 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin Telafi programı başlıklı 61. maddesindeki; “(1) Ortaöğretim kurumlarında;

a) Ders yılı içinde öğretmensizlik, doğal afet, salgın hastalık, olağanüstü hal ve benzeri
sebeplerle bir ya da iki dönem puanı oluşmayan dersler için, ders yılının
ikinci döneminden, yeni öğretim yılının başlamasına kadar olan sürede,

b)Öğrencinin iki dönem puanı alabilecek durumda olmasına rağmen öğretmenin
raporlu veya izinli olması, göreve geç başlaması, dönem bitmeden ayrılması gibi
nedenlerle yapılamayan dersler için ders saatleri dışında,

c) Alan/dal değiştirmek isteyen mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları öğrencileriyle
diğer ortaöğretim kurumlarından mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına geçiş
yapmak isteyen öğrencilere yaz tatilinde,

ç)(Değişik:RG-28/10/2016-29871) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 35 inci maddesinin
birinci fıkrası kapsamında meslek lisesi mezunu olmak isteyen ortaöğretim
kurumu mezunlarıyla ortaokul veya imam-hatip ortaokulunu bitiren kalfa ve
ustalara, milli eğitim müdürlüklerince belirlenen takvime göre,

d)İşletmelerde mesleki eğitim gören mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları
öğrencilerinden, işletme şartlarının yetersiz olması nedeniyle programlarda
öngörülen bazı uygulamaların yapılamaması durumunda eksik konuların telafisi
için okulda veya başka bir işletmede,

telafi programı uygulanır.

(2) Telafi programları, yapılamayan ders saatleri toplamı kadar yapılabileceği gibi
yoğunlaştırılarak da yapılabilir. Ancak yoğunlaştırılmış telafi programlarının
süresi toplam ders saati sayısının üçte ikisinden az olamaz.

(3)(Değişik:RG-26/3/2017-30019) Birinci
fıkranın (ç) bendi ile dokuzuncu fıkrada sayılanlar için yoğunlaştırılmış
telafi programı uygulanmaz.

(4) Telafi programında görev alacak öğretmenler, okul müdürünün teklifi doğrultusunda
milli eğitim müdürlüklerince görevlendirilir. Gerektiğinde diğer ortaöğretim
kurumlarından da öğretmen görevlendirilebilir.

(5) Telafi programında işlenecek konular, okul müdürüyle programı uygulayacak öğretmen
veya öğretmenlerce belirlenir. Ancak programda öngörülen konuların
tamamlatılması esastır. Dersin haftalık ders saati sayısı dikkate alınarak
öğrencilere yeterli sayıda yazılı ve performans çalışması puanı verilir. Dönem
ve yılsonu puanı, bu puanlara göre belirlenir. Birinci fıkranın (b) bendi
kapsamında açılan telafi programında puanla değerlendirme yapılmaz

(6)Kontenjan bulunması durumunda, mesleki ve teknik ortaöğretim programlarından
mezun olup farklı bir meslek alanından/dalından mezun olmak isteyenler de bu
maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında telafi eğitimine alınabilir.

(7) (Mülga:RG-13/9/2014-29118)

(8) Telafi programının uygulanmasına yönelik iş ve işlemler, programın açılacağı okul
müdürlüğüyle bağlı bulunduğu milli eğitim müdürlüğü işbirliğinde yürütülür.

(9)(Ek:RG-26/3/2017-30019) Açık öğretim yoluyla eğitimi yapılamayan alan/dallarda
mesleki ve teknik ortaöğretim programlarını tamamlayamadan okuldan ayrılanlar
ile yurt dışında öğrenim görenlerin denklik işlemleri sonucunda tespit edilen
eksik alan/dal derslerini tamamlamalarına imkan sağlamak üzere tamamlayıcı
eğitim programı düzenlenebilir.
” hükümlerine göre, eğitim ve öğretimi aksatacak
nitelikte olağanüstü durum, sel, deprem, hastalık, elverişsiz hava şartları
gibi nedenlerle okulların tatil edildiği günler ve
öğretmensizlik ve benzeri nedenlerle boş geçen dersler
için
telafi eğitimi ve yetiştirme programı düzenlemek
durumundadırlar.

1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan, 16/12/2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve
Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın “Yetiştirme, okuma -yazma ve uyum
kurslar
ı” başlıklı 8. maddesi 1. fıkrasında; “(1) Bu Kararla
belirlenen azami ek ders görevi ve ek ders görevinden sayılan ders saatleri
dışında olmak üzere;

a) Ders yılı içinde;

1) İlgili mevzuatına göre, dönem içinde herhangi
bir nedenle derslerin yapılamadığı günler için dönem içinde veya dönem
sonunda düzenlenen eğitim faaliyetleri ve yetiştirme programları ile ikinci
yarıyıl sonunda bazı derslerden yetersizliği görülen öğrenciler için düzenlenen
yetiştirme kurslarında veya programlarında,

Görevlendirilen yönetici ve öğretmenlere haftada 10
saate kadar, ek ders görevi verilebilir.”
hükümleri bulunmaktadır.

Bu hükümlere göre; ilgili mevzuatına göre, dönem
içinde herhangi bir nedenle derslerin yapılamadığı günler için düzenlenen
eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen öğretmenlere haftada 10 saate kadar ek
ders görevi verilebilmektedir.

Bu nedenle cumartesi ve pazar günleri ile saat
18.00’den sonra yapılan derslerin yapılamadığı günler için düzenlenen Telafi
Eğitimlerinde görevlendirilen öğretmenlere (Bu öğretmenler yapılamayan dersin
öğretmeni olabileceği gibi başka öğretmenlerde olabilir.) 150 gösterge
rakamının Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar
üzerinden haftada 10 saate kadar ek ders ücreti ödenir.

Telafi eğitimin yapılabilmesi için Ek Dersle İlgili Kararın
8. maddesi 1. fıkrası onayınca ders programı ve öğretmen görevlendirilmesi onayı alınmalı ve ek dersler
ödenmelidir.

Telafi eğitiminde görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin bu eğitim faaliyetindeki görevlerine
bağlı olarak yararlandırılacakların ek ders ücretlerin, destekleme ve
yetiştirme kurslarında olduğu gibi %100 fazlasıyla ödenip ödenemeyeceği
hususunda Mili Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü 07.03.2016
tarih ve 2678219 sayılı görüş yazısı
yayınlamıştır.

Bu yazıya göre telefi eğitimleri ek ders ücretleri yüzde yüz artırımlı ödenmez şeklinde görüş
bildiren Milli Eğitim Bakanlığı bu yazısıyla bir anlamda telefi eğitimlerine normal ek ders ücreti
ödenmesi gerektiğini de bildirmiştir.

ANAYASAMIZDA ANGARYA YASAKTIR

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; dersine branş öğretmeni giren sınıf öğretmenini, nöbetçi öğretmeni ve aday öğretmeni boş geçen dersleri doldurmaya zorlamak yasal ve hukuki değildir. Ayrıca bu
durum Anayasa’mızın 18. maddesinde yer alan “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.” hükümlerine de aykırılık teşkil edecektir.

ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERDE ANGARYA YASAKTIR

İLO diğer adıyla Uluslararası Çalışma Örgütü Türkiye’nin imza koyduğu İLO
sözleşmeleri veya diğer uluslararası sözleşmeler 1982 Anayasası’nın “Milletlerarası Antlaşmaları Uygun
Bulma”
başlıklı 90. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği üzere Anayasa’da önemli değişiklikler yapılarak kamu görevlilerine sendika
hakkı açıkça tanınmış, daha sonra yapılan bir değişiklik ile de Anayasa’nın 90.
maddesinin son fıkrasına, 22.05.2004 tarih ve 5170 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren 5170 sayılı yasanın 7. maddesi ile eklenen son
cümle uyarınca; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar
hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin
milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi
nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas
alınır.”
hükümleri ile Uluslararası Sözleşmeler iç hukukumuzun bir
parçası haline getirilmiştir.

Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca iç hukukumuzun bir parçası haline gelen ve bir uyuşmazlık
olması halinde yasalardan önce uygulanacak olan temel hak ve özgürlüklere
ilişkin uluslararası sözleşmelerin örgütlenme özgürlüğü ve sendikal haklara
ilişkin hükümler içerdiği bilinmektedir.

Buna göre; 13.01.2004 tarih ve 25345sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Sağlığı ve
Güvenliği Ve Çalışma Ortamına İlişkin 155 Sayılı Sözleşmesinin 3. maddesi (b)
bendindeki; “Bu sözleşmenin amacı
bakımından; “b “İşçiler” terimi, kamu çalışanları dahil olmak
üzere istihdam edilen bütün kişileri kapsar.”
hükümlerince sözleşme
metni memurları da kapsamaktadır.

23.06.1998 tarih ve 23381 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Cebri veya Mecburi Çalıştırmaya İlişkin Sözleşmenin 11.
maddesi (b) bendindeki; “Sadece
18’den yukarı ve 45’den aşağı yaşlarda bulunan sağlam yetişkin erkekler cebri
veya mecburi çalıştırmaya tabi olabilirler. Bu sözleşmenin 10 uncu maddesinde
öngörülen iş türleri hariç, aşağıdaki tedbirler ve şartlar dikkate alınmalıdır.

b-Öğretmenler öğrenciler ve genel olarak idari personelin muaf tutulması;” hükümleri ile
memurların cebri ve mecburi çalışmadan muaf tutulacağı kayıt altına alınmıştır.

Ahmet KANDEMİR

Tema Tasarım | Osgaka.com